Zgłaszanie zdarzeń: rozporządzenie 2026/1821 zmienia wykazy
Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2026/1821 zastępuje załączniki I do V rozporządzenia 2015/1018 i dodaje załącznik VI o zdarzeniach z operacji SBSP. Wchodzi w życie 17 sierpnia 2026 r. i dotyczy…
Najłatwiej przeoczyć zmianę, która nie dodaje nowego formularza, a przesuwa granicę tego, co trzeba umieć rozpoznać jako zdarzenie do zgłoszenia. Tak właśnie czytam rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2026/1821 z 27 lipca 2026 r., zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) 2015/1018. W mojej ocenie to nie jest kolejna aktualizacja do odnotowania w rejestrze zmian przepisów. Wykaz zdarzeń zaczyna uwzględniać cyfryzację lotnictwa i obecność bezzałogowych statków powietrznych w tej samej przestrzeni, w której latamy.
Co dokładnie się zmienia
Rozporządzenie 2015/1018 zawiera wykaz zdarzeń podlegających obowiązkowemu zgłaszaniu na podstawie rozporządzenia (UE) nr 376/2014. Nowe przepisy zmieniają ten wykaz. Zgodnie z art. 1 dotychczasowe załączniki I, II, III, IV i V zostają zastąpione nowymi załącznikami o tych samych numerach. Dodany zostaje załącznik VI, obejmujący zdarzenia specyficzne dla operacji systemów bezzałogowych statków powietrznych (SBSP). Odrębny załącznik ma chronić dotychczasowe klasyfikacje dla statków załogowych.
Rozporządzenie zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE 28 lipca 2026 r. Zgodnie z art. 2 wchodzi w życie dwudziestego dnia po publikacji, czyli 17 sierpnia 2026 r. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
W wykazie pojawiają się trzy grupy nowości. Pierwsza to zdarzenia związane z zarządzaniem ruchem w przestrzeni U-space i usługami USSP, między innymi operacje SBSP niezgodne z warunkami i ograniczeniami przestrzeni oraz brakujące, błędne lub opóźnione informacje USSP, które zagroziły lub mogły zagrozić statkowi powietrznemu albo osobie. Druga to zdarzenia dotyczące bezpieczeństwa informacji, na przykład złośliwe oprogramowanie, ataki DDoS i kompromitacja danych. Trzecia to dodatkowe zdarzenia dla operacji SBSP z osobami na pokładzie, między innymi niezdolność załogi i zanieczyszczone powietrze w kabinie. Załącznik VI dotyczy operacji wymagających certyfikatu albo deklaracji projektowej, bo mają one z natury wyższy profil ryzyka.
Część zdarzeń z zakresu ochrony lotnictwa usunięto lub uporządkowano, żeby uniknąć dublowania z przepisami o ochronie lotnictwa. Zdarzenia o skutkach zarówno dla bezpieczeństwa, jak i ochrony, takie jak pożary czy zakłócenia laserowe, zgłasza się organom ds. bezpieczeństwa oraz organom ds. ochrony.
Okres przejściowy dla zdarzeń z zakresu ochrony
Tu warto uważać, żeby nie usunąć obowiązków z procedur zbyt wcześnie. Do 31 grudnia 2027 r. utrzymuje się zgłaszanie na podstawie 2015/1018 zagrożeń bombowych lub porwań, zdarzeń związanych z ochroną lotniska oraz nieprzestrzegania ustaleń dotyczących bagażu lub pasażerów. W nowych załącznikach dotyczy to poz. 4 załącznika I i poz. 8 załącznika III. Zgłaszanie incydentów ochrony według rozporządzenia 2026/247 rozpoczyna się 1 stycznia 2028 r. Do tego czasu nie zakładałbym, że kategorie z zakresu ochrony przestały obowiązywać.
Bezpieczeństwo informacji to nie tylko sprawa działu IT
Z perspektywy obsługi technicznej i zarządzania ciągłą zdatnością do lotu ta część zmian jest dla mnie najciekawsza. Zapisy obsługowe, planowanie prac, rejestry komponentów i status dyrektyw zdatności są dziś w większości elektroniczne. Sam jestem zwolennikiem cyfryzacji, bo dobrze zaprojektowany system ogranicza błędy ręcznego przepisywania. Ma jednak swoją cenę.
Załóżmy, że wskutek nieuprawnionej ingerencji w system zmienia się nalot statku powietrznego. Program liczy kolejną obsługę od błędnej wartości i wskazuje zły termin. Albo ktoś modyfikuje dane o wykonaniu dyrektywy zdatności. Początkowo problem dotyczy danych, ale skutek dotyka bezpieczeństwa eksploatacji. Dlatego nie traktowałbym bezpieczeństwa informacji jako zagadnienia wyłącznie informatycznego.
Jednocześnie nie każda niedostępność aplikacji czy awaria serwera jest zdarzeniem do zgłoszenia. Trzeba ustalić, co się wydarzyło, jakie dane lub funkcje zostały naruszone i czy zdarzenie odpowiada kryteriom z wykazu. Zwykłą awarię techniczną warto odróżnić od incydentu związanego z bezpieczeństwem informacji. Najważniejsze jest dla mnie to, żeby informacja o problemie mogącym wpłynąć na bezpieczeństwo lotnicze nie zatrzymała się na użytkowniku aplikacji albo jej dostawcy. Powinna trafić do osoby, która oceni skutki dla działalności lotniczej.
Sama zmiana wykazu nie oznacza też automatycznie obowiązku wdrożenia Part-IS ani nowego SMS w każdej organizacji. Te obowiązki ocenia się odrębnie, według przepisów właściwych dla danej działalności.
U-space i drony: najpierw zakres własnej działalności
Nowe zdarzenia U-space i załącznik VI mogą kusić do szybkich decyzji. Nie widzę uzasadnienia, żeby na podstawie samego wejścia w życie rozporządzenia doposażać całą flotę lub przebudowywać procedury. Najpierw trzeba ustalić, gdzie i na jakich zasadach organizacja wykonuje operacje oraz czy mogą one obejmować przestrzeń U-space. Zakresu załącznika VI nie utożsamiałbym z każdą operacją dronem. Trzeba przeczytać warunki jego zastosowania, w tym odniesienia do certyfikatu lub deklaracji projektowej.
Od czego zacząłbym w CAO, CAMO i Part-145
Każda zmiana przepisów wywołuje pokusę dopisania nowych formularzy i rejestrów. Nie jestem zwolennikiem takiego podejścia. Zacząłbym od przeglądu działającego systemu zgłaszania zdarzeń i przejrzenia załączników I do V pod kątem własnej działalności, a załącznika VI tam, gdzie w grę wchodzą operacje SBSP.
W CAO sprawdziłbym, czy procedury w CAE pozwalają rozpoznać zdarzenia z aktualnego wykazu, ocenić je i przekazać zgłoszenie. W CAMO skupiłbym się na wiarygodności danych o nalotach, wykonanych obsługach, dyrektywach zdatności i statusie komponentów. W Part-145 zweryfikowałbym przepływ informacji między mechanikami, osobami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo i podmiotami obsługującymi systemy informatyczne.
Wszędzie zadałbym to samo pytanie: czy osoba, która wykryje nieprawidłowość, wie, komu i jak ją zgłosić? Najlepiej napisana procedura niewiele da, jeśli mechanik, pracownik zarządzania zdatnością czy administrator systemu nie wie, jak zareagować. Jeśli proces działa, często wystarczy uzupełnić kryteria kwalifikowania zdarzeń, zaktualizować odniesienia prawne i omówić zmiany z personelem. W ośrodkach szkolenia i aeroklubach krótkie omówienie kilku konkretnych sytuacji na odprawie da więcej niż udostępnienie obszernego dokumentu. To moja rekomendacja, a nie procedura wdrożeniowa narzucona przez rozporządzenie.
Na koniec
Rozporządzenie dobrze pokazuje kierunek zmian: o bezpieczeństwie decydują dziś nie tylko stan techniczny statku i poprawność obsługi, ale też wiarygodność danych i wymiana informacji między uczestnikami działalności lotniczej. Dobrze wdrożony przepis powinien poprawiać bezpieczeństwo, a nie zwiększać liczbę dokumentów. Zachęcam do przeczytania pełnego tekstu rozporządzenia, zwłaszcza załączników właściwych dla Waszej działalności.
O autorze
mgr inż. Adrian Nafalski
Specjalista w zakresie obsługi technicznej i zarządzania ciągłą zdatnością do lotu statków powietrznych. Posiadacz licencji EASA Part-66 w kategoriach B1.2, B1.4, B2 i C. Zajmuje się również awioniką, cyfryzacją procesów lotniczych oraz wykorzystaniem sztucznych sieci neuronowych w diagnostyce technicznej. Pomysłodawca środowiska Aeronite.