PAD 26-128 dla H145: analiza przed publikacją AD
PAD 26-128 to projekt dyrektywy zdatności dla śmigłowców H145, dotyczący linki bezpieczeństwa wciągarki ratowniczej. Nie nakłada obowiązku, ale daje czas na analizę stosowalności i zgłoszenie uwag w…

Zagrożenie nie zaczyna istnieć w dniu wejścia w życie dyrektywy. Dyrektywa tylko zamienia je w obowiązek z terminem. Dlatego PAD 26-128, czyli projekt dyrektywy zdatności dotyczący śmigłowców Airbus Helicopters MBB-BK117 D-3 (H145), czytam jako sygnał do analizy, a nie jako dokument do odłożenia na później. Nie czytam go też jako polecenia do działania na ślepo.
PAD to jeszcze nie AD
Dyrektywa zdatności do lotu (AD) to dokument wydany lub przyjęty przez EASA, który nakazuje działania na statku powietrznym, aby przywrócić akceptowalny poziom bezpieczeństwa. Jest zdefiniowana w Part-21, w punkcie 21.A.3B rozporządzenia Komisji (UE) nr 748/2012. Obowiązek wykonania mającej zastosowanie AD wynika natomiast z punktu M.A.303 Part-M, czyli z rozporządzenia Komisji (UE) nr 1321/2014: dyrektywę wykonuje się zgodnie z jej wymaganiami, chyba że Agencja postanowi inaczej.
PAD to projekt dyrektywy, który EASA publikuje w ramach procedury konsultacji publicznej. Agencja nie formułuje w ten sposób ostatecznych wymagań, tylko zbiera uwagi zainteresowanych. Sam projekt nie nakłada obowiązku wykonania proponowanych czynności. Jeśli ktoś działa przed publikacją AD, musi mieć do tego inną podstawę, na przykład dokumentację producenta, obowiązujące ograniczenia lub procedury organizacji. Tytuł PAD podstawą nie jest.
Ocena ryzyka też nie jest tu furtką. Może być podstawą decyzji organizacyjnej, na przykład o dodatkowej ostrożności w eksploatacji. Nie zastępuje jednak danych obsługowych i nie upoważnia do modyfikacji wyposażenia. Czynności techniczne wykonuje się zgodnie z odpowiednią dokumentacją.
Uwagi do projektu można składać do końca konsultacji. Dla PAD 26-128 jest to 18 listopada 2026 r. EASA analizuje zgłoszone uwagi, a sposób ich rozpatrzenia może zostać przedstawiony w Comment Response Document.
Co wiemy o H145
PAD 26-128 z 21 października 2026 r. ma tytuł „Equipment / Furnishings, Rescue Winch Safety Cable, Removal”. Dotyczy linki bezpieczeństwa wciągarki ratowniczej, a proponowane działanie to jej usunięcie. EASA odwołuje się do biuletynu Airbus Helicopters ASB MBB-BK117-25-23-0004, Issue 001, z 15 października 2026 r. Biuletyn producenta powstał więc kilka dni przed publikacją projektu.
Proponowane jest usunięcie elementu, który z nazwy jest zabezpieczeniem. To pozorny paradoks, a przy wciągarce używanej w operacjach ratowniczych niezawodność wyposażenia ma szczególne znaczenie. Szczegółowa ocena zagrożenia wymaga analizy pełnego PAD oraz biuletynu producenta.
Przy analizie tego przypadku kluczowe są cztery kwestie: opis zagrożenia i warunków, w jakich występuje, jego możliwe następstwa, dokładny zakres stosowalności oraz skutki usunięcia dla procedur używania wciągarki. Dopiero te odpowiedzi pozwalają ocenić, czy jest powód do działań przed AD.
Co wynika z przepisów, a co jest dobrą praktyką
Przepisy wymagają wykonania mających zastosowanie AD (M.A.303) oraz ujęcia aktualnego statusu AD w zapisach zdatności ciągłej (M.A.305(d)). Part-CAMO wymaga, by zarządzanie zdatnością ciągłą prowadzić zgodnie z Part-M, Subpart C, oraz by kierować statek do zatwierdzonej organizacji obsługowej, zlecać jej obsługę i ją nadzorować. Takimi organizacjami mogą być także CAO. Wskazówki dotyczące analizy biuletynów serwisowych i terminowego wykonywania AD zawiera AMC1 CAMO.A.315(c)(g).
To są wymagania i wytyczne. Wszystko, co opisuję dalej, to moja propozycja dobrej praktyki.
Jak postąpiłby CAMO po otrzymaniu PAD
Gdybym miał to wdrażać, zacząłbym od krótkiej, uporządkowanej ścieżki:
- Sprawdzenie stosowalności dla floty: typ, numer seryjny, historia modyfikacji.
- Weryfikacja konfiguracji konkretnego śmigłowca, w tym wyposażenia i wciągarki.
- Pozyskanie i lektura dokumentacji producenta, czyli ASB wskazanego w PAD.
- Ocena zagrożenia i ryzyka dla eksploatowanych egzemplarzy.
- Rozmowa z operatorem, zanim zapadnie decyzja o dalszej eksploatacji.
- Zapis decyzji i monitorowanie publikacji ostatecznej AD.
Wyobraźmy sobie, że CAMO dochodzi do wniosku, iż na razie nie wprowadza żadnych dodatkowych czynności. Taka decyzja też wymaga technicznego uzasadnienia, ale nie stosu papierów. Rekomenduję zapis wskazujący analizowany dokument, konfigurację statku powietrznego, wynik oceny, podstawę decyzji i osobę odpowiedzialną. Po roku taki zapis ma pozwolić odtworzyć tok rozumowania.
Samo H145 niczego nie przesądza i odradzam usuwanie czegokolwiek na podstawie tytułu projektu. Kto tak zrobi, wyprzedza dokumentację, której nie przeanalizował.
Dalsza eksploatacja: operator i właściciel
Brak opublikowanej AD nie oznacza braku zagrożenia. Decyzja o dalszej eksploatacji powinna uwzględniać obowiązujące ograniczenia i wymagania oraz wszystkie dostępne informacje bezpieczeństwa, w tym PAD i biuletyn producenta. Wyposażenie ratownicze może wpływać na bezpieczeństwo prowadzonych operacji, więc informacja techniczna musi trafić także do personelu operacyjnego. Zależnie od oceny ryzyka operator może rozważyć dodatkowe środki ostrożności, zmiany organizacyjne albo ograniczenia wykorzystania wyposażenia. Nie twierdzę, że trzeba uziemiać śmigłowiec lub zakazywać używania wciągarki. Ewentualne ograniczenia powinny wynikać z wyników analizy, nie z samego faktu publikacji projektu.
Właściciel lub użytkownik powinien otrzymać informację o stosowalności projektu, zidentyfikowanym zagrożeniu oraz jego potencjalnym wpływie na eksploatację.
Konsultacje to okazja dla operatorów, CAMO, CAO i organizacji obsługowych. Wartościowa uwaga dotyczy wykonalności czynności, terminów, konfiguracji wyposażenia lub rozwiązań technicznych. Niechęć do dodatkowej obsługi argumentem nie jest. Po publikacji AD analizę trzeba powtórzyć, bo jej treść może różnić się od projektu.
Wniosek
Arkusz kalkulacyjny z czerwoną kolumną pokazuje, ile dni zostało do terminu. Nie powie, dlaczego dyrektywa w ogóle powstała. Na tym polega różnica między zarządzaniem zdatnością a jej księgowaniem. Profesjonalne zarządzanie to także analiza zagrożeń, zanim pojawi się obowiązkowa dyrektywa. PAD 26-128 warto przeczytać w całości razem z biuletynem producenta, zanim ktoś zapyta, czy już coś robimy.
O autorze
mgr inż. Adrian Nafalski
Specjalista w zakresie obsługi technicznej i zarządzania ciągłą zdatnością do lotu statków powietrznych. Posiadacz licencji EASA Part-66 w kategoriach B1.2, B1.4, B2 i C. Zajmuje się również awioniką, cyfryzacją procesów lotniczych oraz wykorzystaniem sztucznych sieci neuronowych w diagnostyce technicznej. Pomysłodawca środowiska Aeronite.
Źródło: ad.easa.europa.eu/blob/EASA_PAD_26_128.pdf/PAD_26-128_1